แหล่งที่มา : เนติบัณฑิตยสภา
ย่อสั้น
จำเลยมีที่ดินติดต่อกับที่ดินของโจทก์ร่วม และโจทก์จำเลยต่างเช่าที่ดินของโจทก์ร่วมบางส่วน โจทก์และโจทก์ร่วมฟ้องว่าจำเลยสร้างรั้วและสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำเข้ามาในที่ดินของโจทก์ร่วมซึ่งโจทก์เช่าอยู่ จำเลยให้การเพียงว่าไม่ได้ปลูกสร้างรั้วและสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำที่ดินส่วนที่โจทก์เช่าจากโจทก์ร่วม แต่รั้วและสิ่งปลูกสร้างอยู่ในที่ดินของจำเลยและบางส่วนของที่ดินที่จำเลยเช่าจากโจทก์ร่วม ไม่ได้โต้เถียงกรรมสิทธิ์ที่ดินที่โจทก์หรือจำเลยเช่าจากโจทก์ร่วม จึงเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามตาราง 1 ข้อ 2(ก)
ย่อยาว
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ได้เช่าที่ดินจากการรถไฟแห่งประเทศไทยโดยมีข้อตกลงให้ดำเนินการใด ๆ กับผู้บุกรุกที่ดินที่เช่าได้จำเลยได้สร้างรั้วและสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำเข้ามาในที่ดินที่โจทก์เช่าขอให้จำเลยรื้อถอนรั้วและสิ่งปลูกสร้างกับใช้ค่าเสียหาย จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยปลูกสร้างรั้วและสิ่งปลูกสร้างอยู่ในที่ดินของจำเลยและบางส่วนของที่ดินที่จำเลยเช่าจากการรถไฟแห่งประเทศไทยโจทก์ได้ปลูกสร้างตึกแถวมีฐานรากแผ่ขยายเข้ามาในที่ดินของจำเลยขอให้รื้อถอนตึกแถวที่รุกล้ำกับใช้ค่าเสียหาย โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า ไม่ได้สร้างฐานรากตึกแถวรุกล้ำที่ดินจำเลย ขอให้ยกฟ้องแย้ง การรถไฟแห่งประเทศไทยเข้ามาเป็นโจทก์ร่วมโดยถือเอาคำฟ้องและคำให้การแก้ฟ้องแย้งของโจทก์เป็นของโจทก์ร่วมด้วยศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์และฟ้องแย้งของจำเลย โจทก์ร่วมอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ร่วมฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า จำเลยเป็นเจ้าของผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ 1217 และ 1218 แขวงพญาไท เขตดุสิตกรุงเทพมหานคร โดยซื้อมาเมื่อปี 2484 และได้เช่าที่ดินของโจทก์ร่วมที่ติดต่อกับที่ดินของจำเลยนับแต่จำเลยซื้อที่ดินตลอดมาถึงวันฟ้องพยานหลักฐานของโจทก์ร่วมฟังไม่ได้ว่า จำเลยได้ก่อสร้างอาคารและรั้วรุกล้ำเข้าไปในที่ดินที่โจทก์เช่าจากโจทก์ร่วม แล้ววินิจฉัยข้อกฎหมายว่า “ส่วนที่โจทก์ร่วมฎีกาว่า คดีนี้เป็นการฟ้องขับไล่เนื่องจากจำเลยรุกล้ำที่ดินของโจทก์ร่วม โจทก์ร่วมไม่ได้ฟ้องเรียกกรรมสิทธิ์ที่ดินคืนจากจำเลย จึงเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ และไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลแบบคดีมีทุนทรัพย์นั้น เห็นว่า โจทก์และโจทก์ร่วมฟ้องว่าจำเลยสร้างรั้วและสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำเข้ามาในที่ดินของโจทก์ร่วมซึ่งโจทก์เช่าอยู่ จำเลยให้การเพียงว่าไม่ได้ปลูกสร้างรั้วและสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำที่ดินส่วนที่โจทก์เช่าจากโจทก์ร่วมรั้วและสิ่งปลูกสร้างอยู่ในที่ดินของจำเลยและบางส่วนของที่ดินที่จำเลยเช่าจากโจทก์ร่วมไม่ได้โต้เถียงกรรมสิทธิ์ที่ดินที่โจทก์หรือจำเลยเช่าจากโจทก์ร่วม จึงเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามตาราง 1 ข้อ 2(ก) ที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ และให้โจทก์ร่วมเสียค่าขึ้นศาลสำหรับฟ้องอุทธรณ์อย่างคดีมีทุนทรัพย์ และในชั้นฎีกาโจทก์ร่วมก็เสียค่าขึ้นศาลอย่างมีคดีมีทุนทรัพย์ จึงเป็นการไม่ถูกต้อง”
พิพากษายืน คืนค่าขึ้นศาลที่โจทก์ร่วมเสียเกินมาในชั้นอุทธรณ์และฎีกาให้แก่โจทก์ร่วม